Over het project
The Elephant in the Room is een olieverfschilderij van 3×2 m van de Zambiaanse kunstenaar Silvester Mali, omgevormd tot een interactief digitaal kunstwerk dat de complexe realiteit van het samenleven van mens en olifant in Zimbabwe verkent. Het project is een samenwerking tussen Hack The Planet, Gonarezhou National Park, Gonarezhou Conservation Trust en Frankfurt Zoological Society, en combineert veldwerk, storytelling en kunst om het gesprek aan te zwengelen over een van de meest urgente conservation-uitdagingen van zuidelijk Afrika.
Gebruikers navigeren door verschillende scènes binnen het schilderij. Elke scène onthult een laag van de ecologische, sociale en ethische spanningen die het leven bepalen voor olifanten en de mensen die naast hen leven.
Een verhaal dat zich ontvouwt
Het interactieve kunstwerk ontvouwt zich als een verhaal en leidt de kijker door de gelaagde realiteit van het samenleven van mens en olifant. Het begint met een olifant die opgesloten zit in een instortende kamer — een metafoor voor een probleem dat te groot en te dichtbij is geworden om te negeren. Van daaruit verbreedt het verhaal zich en zet het de uitgestrekte historische leefgebieden van olifanten af tegen de versnipperde landschappen van vandaag, gevormd door steden, wegen en mijnbouwconcessies.
Naarmate de kijker dieper in het werk doordringt, verschuift de focus naar de huidige situatie in Gonarezhou. Binnen de beschermde grenzen van het park gedijen de olifanten, terwijl gemeenschappen ten westen ervan worstelen met de vernieling van hun gewassen en stroperij in het oosten een aanhoudende dreiging vormt. Het verhaal verkent ook de belofte van wildlife corridors en grensoverschrijdende natuurgebieden, en laat zowel het potentieel als de complexiteit daarvan zien.
Ook ecologische druk wordt zichtbaar — waaronder het instorten van eeuwenoude baobabs onder de intensieve begrazing door olifanten, met gevolgen die in hele ecosystemen doorwerken. De menselijke dimensie is net zo aanwezig: nachtelijke invallen op akkers, verwoest levensonderhoud en de angst die het dagelijks leven bepaalt in dorpen langs de routes van olifanten. Tegelijkertijd belicht het kunstwerk de economische voordelen die met olifanten samenhangen, zoals toerisme en banen in natuurbehoud, terwijl het ook erkent dat deze voordelen ongelijk verdeeld zijn over de meer dan 80.000 inwoners van het gebied.
Voorbij één enkel antwoord
Door de hele ervaring heen komen tegenstrijdige perspectieven naar boven: het ontzag van internationale bezoekers die olifanten van een afstand zien, tegenover de realiteit van boeren die er pal naast leven. Het verhaal eindigt bij de moeilijke beheerskeuzes waar natuurbeschermers voor staan — van translocatie en geboortebeperking tot het controversiële onderwerp culling — keuzes die elk hun eigen ethische en ecologische gevolgen hebben.
In plaats van eenvoudige antwoorden te geven, nodigt The Elephant in the Room de kijker uit tot reflectie. Door een combinatie van kunst, veldonderzoek en digitale storytelling legt het de samenhangende uitdagingen bloot van het beschermen van olifanten en tegelijkertijd het ondersteunen van het levensonderhoud van mensen, en stimuleert het een dieper begrip van wat samenleven werkelijk vraagt.
